
Przedsiębiorca, który spełnia warunki wakacji składkowych, może wybrać jeden miesiąc w roku kalendarzowym, za który nie opłaci części własnych składek ZUS. Jeśli w 2026 r. nie wykorzystał jeszcze ulgi i rozważa listopad albo grudzień, najważniejszy jest termin wniosku RWS: za listopad składa się go w październiku, a za grudzień w listopadzie. Złożenie wniosku zbyt wcześnie lub już w miesiącu, którego ma dotyczyć zwolnienie, nie wystarczy. Samo zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników.
Który miesiąc wybrać i kiedy wysłać wniosek?
ZUS rozpatruje RWS, który wpłynie w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym miesiąc zwolnienia. Wniosek za listopad 2026 r. powinien więc wpłynąć w październiku 2026 r.; za grudzień – w listopadzie. Nie można złożyć jednego wniosku za oba miesiące, bo ulga przysługuje za jeden miesiąc w danym roku. Przed wyborem warto sprawdzić, czy przedsiębiorca nie korzystał już z wakacji składkowych za inny miesiąc 2026 r.
Wniosek RWS składa się elektronicznie wyłącznie z konta płatnika na portalu eZUS. Może go wysłać sam przedsiębiorca lub odpowiednio umocowany pełnomocnik. W praktyce lepiej przygotować dane i wysłać wniosek z wyprzedzeniem w odpowiednim miesiącu, zamiast odkładać go na jego ostatni dzień.
Co obejmuje zwolnienie, a czego nie obejmuje?
Wakacje składkowe dotyczą własnych składek przedsiębiorcy na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe. Mogą też objąć jego dobrowolne ubezpieczenie chorobowe oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli są opłacane i spełnione są właściwe warunki. Zwolnienie dotyczy składek ustalanych od najniższej podstawy wymiaru, która obowiązuje danego przedsiębiorcę; dlatego nie należy z góry przyjmować, że zniknie cała kwota zwykle wpłacana do ZUS.
Nadal trzeba rozliczyć i opłacić:
- własną składkę na ubezpieczenie zdrowotne;
- składki należne za pracowników i inne osoby zgłoszone przez płatnika;
- ewentualną część własnych składek ponad zakres objęty zwolnieniem.
ZUS wskazuje, że składki objęte ulgą finansuje budżet państwa. Miesiąc wakacji składkowych nie wymaga zawieszenia działalności i nie oznacza utraty ochrony z ubezpieczeń społecznych.
Kto powinien sprawdzić prawo do ulgi?
Z ulgi mogą korzystać osoby prowadzące działalność wpisaną do CEIDG oraz komornicy sądowi, jeśli spełniają warunki. Przed wysłaniem wniosku trzeba sprawdzić między innymi:
- Liczbę ubezpieczonych. W miesiącu poprzedzającym złożenie RWS zgłoszonych do ubezpieczeń społecznych lub zdrowotnego nie mogło być więcej niż 10 osób, licząc także wnioskodawcę. Liczy się osoby podlegające ubezpieczeniu choć przez jeden dzień tego miesiąca; szczegółowe wyłączenia wyjaśnia ZUS.
- Własne ubezpieczenia. Wnioskodawca powinien podlegać z działalności ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu choć przez jeden dzień miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku.
- Przychód z działalności. W odniesieniu do 2026 r. ZUS każe badać lata 2024 i 2025: co najmniej w jednym z nich przychód nie przekraczał równowartości 2 mln euro albo w obu nie było przychodu z działalności. Przeliczenie i pozostałe szczegóły wymagają sprawdzenia dla konkretnej firmy.
- Relację z byłym pracodawcą. Ograniczenie dotyczy wykonywania w działalności takich samych czynności na rzecz określonego byłego pracodawcy; samo istnienie dawnego stosunku pracy nie przesądza wyniku.
- Pomoc de minimis. Zwolnienie jest taką pomocą, więc trzeba mieć dostępny limit i przygotować dane o pomocy z trzech minionych lat.
Jeśli działalność była zawieszona, nie należy automatycznie zakładać ani prawa, ani braku prawa do ulgi. ZUS opisuje szczególne warunki dotyczące statusu płatnika, ubezpieczenia w poprzednim miesiącu oraz odwieszenia działalności w miesiącu zwolnienia.
Przykład: wniosek za listopad 2026 r.
Pani Anna prowadzi JDG i zatrudnia jedną osobę. Nie korzystała jeszcze z wakacji składkowych w 2026 r. Po sprawdzeniu pozostałych warunków wybiera listopad. RWS wysyła z konta płatnika w październiku. Jeśli ZUS przyzna zwolnienie, może ono dotyczyć jej własnych składek społecznych w ustawowym zakresie. Pani Anna nadal rozlicza własną składkę zdrowotną oraz składki za pracownika. Nie może równocześnie wybrać grudnia jako drugiego miesiąca wakacji składkowych w tym samym roku.
To przykład terminów i zakresu ulgi, a nie wyliczenie kwoty oszczędności. Kwota zależy od podstawy wymiaru i indywidualnego rozliczenia.
Lista działań przed wysłaniem RWS
- Ustal, czy ulga za 2026 r. nie została już wykorzystana.
- Wybierz listopad albo grudzień i przypisz właściwy miesiąc złożenia wniosku.
- Sprawdź zgłoszenia do ubezpieczeń, własny tytuł ubezpieczenia, przychód, relację z byłym pracodawcą i pomoc de minimis.
- Przygotuj dane o otrzymanej pomocy i zweryfikuj formularz RWS na koncie płatnika eZUS.
- Po wysłaniu obserwuj konto eZUS: ZUS przekazuje tam informację o rozstrzygnięciu lub decyzję.
- Rozlicz miesiąc ulgi z uwzględnieniem składki zdrowotnej, składek za innych ubezpieczonych i właściwych dokumentów rozliczeniowych.
Podsumowanie
W 2026 r. wakacje składkowe można wykorzystać za jeden wybrany miesiąc. Aby objąć nimi listopad, RWS musi wpłynąć w październiku; aby objąć grudzień – w listopadzie. Ulga zmniejsza obciążenie własnymi składkami społecznymi tylko w określonym zakresie. Przed wysłaniem wniosku warto sprawdzić wszystkie warunki i nie mylić zwolnienia ze składek społecznych ze zwolnieniem ze składki zdrowotnej.
Źródła urzędowe
- ZUS: zwolnienie z opłacenia składek – wakacje składkowe – zakres, warunki, termin i sposób złożenia RWS; aktualizacja źródła z 26 czerwca 2026 r.
- ZUS: pytania i odpowiedzi o wakacjach składkowych – liczenie osób zgłoszonych i praktyczne przykłady.
