Jak zmniejszyć ZUS i podatki

Forma opodatkowania jest niezwykle istotna. To ona w głównej mierze definiuje sposób rozliczania, a co za tym idzie wielkość podatku dochodowego oraz składek zdrowotnej do ZUS. Z początkiem roku warto zatem przemyśleć, czy obecnie wybrana forma opodatkowania jest dla nas najkorzystniejsza.

Obecnie systemy opodatkowania w Polsce obejmuje skalę podatkową, liniowy podatek dochodowy (PIT) oraz ryczałt. Dodatkowo, istnieje także karta podatkowa, ale jest dostępna jedynie dla tych, którzy kontynuują jej używanie od 2021 roku.

Wybór danej formy opodatkowania wiąże się nie tylko z wysokością naliczonych podatków i składek, ale również możliwościami skorzystania z ulg i preferencji. Dlatego warto zerknąć na dotychczasowe i prognozowane przychody oraz koszty i ponownie zdefiniować opłacalność wybranej formy opodatkowania.

Obecnie w 2024 roku zasady opodatkowania i naliczania składek nie zostały zmienione. Obowiązują więc te, z ubiegłego roku, wprowadzone przez Polski Ład.

Przy zakładaniu działalności gospodarczej domyślną formą opodatkowania jest opodatkowanie na zasadach ogólnych inaczej skala podatkowa. Podatek dochodowy płacony jest według stawki 12% od dochodu nieprzekraczającego 120 tys. zł rocznie oraz 32% od nadwyżki ponad tę kwotę. Warto również wspomnieć o kwocie wolnej od podatku w wysokości 30 tysięcy złotych rocznie.

Drugą formą opodatkowania jest podatek liniowy, którego stawka jest stała i wynosi 19%. Jest niezależna od wysokości dochodu oraz nie uwzględnia kwoty wolnej od podatku.

Dość często wybieraną formą opodatkowania jest również ryczałt. Na ryczałcie stawki zależą od rodzaju działalności i mieszczą się w zakresie od 2 do 17%. Podatek płaci się od przychodu, bez przyznawanej kwoty wolnej.

Warto pamiętać, że przedsiębiorcy opodatkowani według skali podatkowej PIT oraz liniowego podatku dochodowego płacą również 4% daniny solidarnościowej od dochodu przekraczającego 1 mln zł, co nie dotyczy ryczałtu.

Jak już wspomniano, wybór formy opodatkowania ma wpływ na sposób i wielkość naliczania składki zdrowotnej. W przypadku rozliczania się według skali podatkowej i podatku liniowego, składka zdrowotna naliczana jest od dochodu z działalności gospodarczej (przychodu pomniejszonego o koszty). Wysokość składki jest jednak inna w obu formach. Przedsiębiorcy opodatkowani na skali płacą 9%, a na liniowym PIT – 4,9% dochodu.

Natomiast w przypadku ryczałtu, podstawą naliczania składek zdrowotnych jest przychód pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne. Tutaj możemy rozróżnić 3 grupy: pierwsza do 60 tys. zł rocznie, druga od 60 tys. do 300 tys. zł, trzecia powyżej 300 tys. zł. Stawki składek zdrowotnych są zróżnicowane, przy czym w pierwszej grupie obowiązuje najniższa, a w trzeciej najwyższa. Jeśli przychody pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorcy przekroczą limit, wyższa stawka składek obowiązuje za cały rok.

Decydując się na daną formę opodatkowania, szczególnie w przypadku zmiany dotychczasowej warto wziąć pod uwagę koszty. Wszystkie wydatki, które ponosimy na firmę powodują obniżenie dochodu, a co za tym idzie, zmniejszenie podatku dochodowego. Dzieje się tak w przypadku wyboru skali podatkowej oraz liniówki. Firmy rozliczające się na ryczałcie nie mogą niestety skorzystać z tego przywileju. Płacą podatek od przychodu, niezależnie od wysokości kosztów poniesionych na prowadzenie działalności.

Warto również zaznaczyć inny istotny punkt dotyczący wyboru form opodatkowania, czyli ulgi podatkowe. Na przykład, w przypadku opodatkowania liniowego lub ryczałtu nie jest możliwe rozliczenie się z samotnie wychowywanym dzieckiem ani wspólnie z małżonkiem. Dodatkowo, nie można skorzystać z odpisu od podatku na dzieci. Natomiast osoby opodatkowane według skali podatkowej mają takie możliwości. Ponadto przedsiębiorcy liniowi i rozliczający się na zasadach ryczałtu mogą skorzystać z ulgi na składki zdrowotne, co nie przysługuje przedsiębiorcom opodatkowanym według skali podatkowej.

Przyglądając się aspektom determinującym wybór formy opodatkowania, nasuwa się jedno pytanie – która forma się opłaca? Odpowiedź na to pytanie nie jest prosta, gdyż opłacalność formy opodatkowania zależy od bardzo wielu czynników, w tym również osobistych (stan cywilny, dzieci), które na dodatek są zmienne w czasie. Niektóre są łatwe do przewidzenia na przykład na podstawie danych historycznych (m.in. przychodów i kosztów firmy), a inne nie. Jest jednak kilka podstawowych założeń, według których można oszacować korzystność obecnej formy i mogą one pomóc w podjęciu decyzji o jej ewentualnej zmianie:

W każdym przypadku warto skonsultować się z naszymi księgowymi, którzy odpowiedzą na Państwa pytania odnośnie różnic form opodatkowania.

Jeśli masz podejrzenia, że wybrana przez Ciebie forma opodatkowania nie jest najkorzystniejsza, nic straconego! Po konsultacjach z naszymi księgowymi możesz zmienić sposób opodatkowania do 20. dnia miesiąca po uzyskaniu pierwszego przychodu.
Na przykład, jeśli przedsiębiorca wystawi pierwszą fakturę w styczniu, musi przesłać fiskusowi zawiadomienie o wyborze innych zasad rozliczenia do 20 lutego. Wyjątkiem są ci, którzy uzyskają swój pierwszy przychód dopiero w grudniu. Są oni zobligowani do powiadomienia właściwego Urzędu Skarbowego o zmianie formy opodatkowania do końca roku. Oświadczenie w tej sprawie można złożyć w urzędzie lub za pośrednictwem CEIDG, aktualizując dane we wpisie.

Inne zasady obowiązują przedsiębiorców korzystających z karty podatkowej, którą przewiduje Polski Ład i przysługuje tylko tym, którzy ją stosowali w 2021 r. Ci, którzy chcą zmienić formę opodatkowania, powinni złożyć wniosek do 20 lutego.